Systemisch werk

Erkenning & herkenning

Mensen maken hun leven lang deel uit van veel systemen. Op de overlap tussen persoon en systeem vervullen mensen hun/een rol.

Voor een goed rolbewustzijn is kennis van systeemwetten essentieel. Regels en wetten in systemen zijn vaak ingewikkeld. Het wordt steeds duidelijker, dat veel organisatorische en persoonlijke problemen een systemische oorsprong hebben.
Het Systemisch werk vanuit het fenomenologisch waarnemen is als model geïntroduceerd door Bert Hellinger. Systemisch werk heeft als doel om verborgen belemmeringen binnen een systeem zichtbaar te maken, zodat er herkenning en erkenning komt. Hierdoor kunnen processen, die op een onbewust niveau (negatieve) invloed hadden, bewust gemaakt worden waardoor bewust nieuwe keuzes gemaakt worden.

Invalshoeken

De systeembenadering kent 2 verschillende invalshoeken met vragen rond het privé-domein van mensen (familiesysteem) en werkgerelateerde vragen. Hoewel er andere wetten in organisaties gelden, is er niet zelden een overlap. Als mensen vanuit hun familiesysteem gewend zijn om zware lasten te dragen (door bijv. ziekte van ouders; beschermen van een ouder tegen de andere ouder, waarbij het kind als het ware tussen de ouders instaat) zullen ze dit patroon wellicht herhalen op de werkplek en daarmee meer dan alleen hun eigen taak op zich nemen met een grote kans op allerlei problemen (bijv. burnout, geen acceptatie van leiding). Bij familiebedrijven is deze overlap alleen in de naam al helder.

De systemische benadering in organisaties geeft inzicht in de onderstroom en dynamiek van verhoudingen. Zowel tussen verschillende (management) lagen als afdelingen. Ook kunnen verhoudingen zichtbaar worden ten opzichte van klanten, geldstromen, visies en projecten. Daarnaast geeft de systemische benadering een diagnostische kijk op onvoldoende benut potentieel. Medewerkers kunnen taken binnen de organisatie verwaarlozen of negeren; er ontstaat dan een defensiemechanisme (social defense) in een organisatie. Dit heeft een negatieve invloed op het benutte potentieel. Daarnaast geeft de systemische blik ook een inzicht in maatschappelijk veranderende structuren, die een weerslag hebben op de organisatie context. Deze veranderende structuren genereren krachtenvelden die door medewerkers (onbewust) uitgedragen worden. Ook hier weer geeft het herkennen en erkennen van deze beïnvloeding een verheldering in de organisatie.